Niedobory witamin i minerałów we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Leśniowskiego-Crohna. Co suplementować? – część druga

Nieswoiste choroby zapalne jelit mogą łączyć się z niedoborami niektórych witamin i minerałów. Wpływa na to wiele czynników. Zapraszam do przeczytania drugiej (i ostatniej) części artykułu poświęconego suplementacji witamin i minerałów u osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna.

Pierwszą znajdziecie tutaj: KLIK!

Witamina D

Zaburzenia wchłaniania tej witaminy są większe w ch L-C niż w WZJG. Tak samo jak w przypadku witamin E i K, rozległy stan zapalny jelita czczego lub krętego lub usunięcie ich części prowadzi do niedoboru witaminy D.

Bierze ona udział w metabolizmie wapnia i tworzeniu kości, zatem jest bardzo ważnym składnikiem naszej diety. Warto mieć na uwadze, że żyjąc na naszej szerokości geograficznej, bardzo łatwo o jej niedobór jesienią i zimą, ponieważ jest wytwarzana w organizmie pod wpływem słońca. Dodać trzeba również, że podczas przyjmowania leków immunosupresyjnych niewskazane jest opalanie się, zatem dobrze zadbać o jej odpowiednią ilość w diecie.

Głównymi „magazynierami” witaminy D są przede wszystkim ryby (śledź, łosoś, pstrąg tęczowy). Znajdziemy ją również w jajach, mleku i jego produktach, olejach roślinnych, wątrobie.

Co poprawia wchłanianie? Witamina A, witamina C, witamina E, wapń, światło słoneczne, tłuszcz.

Co utrudnia wchłanianie? Alkohol, środki przeczyszczające, kortykosterydy.

Witamina E

Stres oksydacyjny związany z przewlekłym stanem zapalnym powoduje zwiększone zapotrzebowanie na witaminy antyoksydacyjne, do których zaliczana jest witamina E. Rozległy stan zapalny jelita czczego lub krętego, a także usunięcie ich części prowadzi do niedoboru.

Witamina E m.in. wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, chroni czerwone krwinki przed przedwczesnym rozpadem, przeciwdziała tworzeniu się blaszki miażdżycowej. Występuje tylko w roślinach. Jej bardzo dobrym źródłem są nasiona słonecznika, orzechy, migdały, oleje roślinne.

Co poprawia wchłanianie? Witamina A, kompleks witamin z grupy B, witamina C, tłuszcz.

Co utrudnia wchłanianie? Światło, powietrze, środki przeczyszczające i antykoncepcyjne.

Witamina K

Osoby zmagające się z chorobą Leśniowskiego-Crohna mogą cierpieć na zaburzenia wchłaniania witaminy K. Rozległy stan zapalny jelita czczego lub krętego, a także usunięcie części jelita czczego lub krętego prowadzi do jej niedoboru. Odpowiada ona za m.in. regulację procesów krzepnięcia krwi i gospodarki wapniowej.

Chcemy mieć niełamliwe kości i rany, z których czerwony strumień nie leje się ciurkiem? Wiemy, co robić. Witaminę K znajdziemy w ciemnozielonych i liściastych warzywach (np. brokuł, szpinak, sałata) oraz w jajach i wątrobie.

Co poprawia wchłanianie? Witamina H, tłuszcz.

Co utrudnia wchłanianie? Alkohol, światło, aspiryna, antybiotyki.

Witamina A

Podobnie jak w przypadku jej siostry E, zapotrzebowanie na antyoksydacyjną witaminę A jest zwiększone z powodu stresu oksydacyjnego związanego z przewlekłym stanem zapalnym w nieswoistych chorobach zapalnych jelit. Również zajęcie dwunastnicy lub górnego odcinka jelita grubego prowadzi do jej niedoboru, który występuje częściej u osób z ch L-C niż w przypadku WZJG.

Witamina A odpowiada m.in. za dobry wzrok oraz odpowiednią odporność organizmu. Produkty w nią najbogatsze to: tran rybi, wątroba i podroby, słodkie ziemniaki, no i oczywiście marchewka.

Co poprawia wchłanianie? Kompleks witamin z grupy B, witamina C, witamina D, witamina E, tłuszcz, wapń, cynk.

Co utrudnia wchłanianie? Światło, wysoka temperatura, kofeina, nikotyna, alkohol.

Selen

Stany zapalne, niedożywienie białkowo-energetyczne, usunięcie znacznej części jelita cienkiego – te czynniki wpływają na niedobór selenu.

Jego zadaniem jest ochrona błon komórkowych przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Występuje głównie w produktach bogatych w białko: w mięsie, podrobach, jajkach, nabiale, rybach, skorupiakach. 

Co poprawia wchłanianie? Witamina A, witamina E.

Co utrudnia wchłanianie? Nadmiar witaminy C.

Ciekawostka: miedź – ten przypadek jest dość interesujący, ponieważ może występować jej nadmiar u osób z nieswoistymi chorobami zapalnymi jelit. Czasem poziom miedzi u osób z WZJG jest podwyższony. Może on doprowadzić do zwiększonego stresu oksydacyjnego w obrębie błony śluzowej jelita. Również w przypadku ch L-C zwiększony poziom miedzi może wpływać na wspomniany stres oksydacyjny, co do którego istnieją przesłanki, że odgrywa rolę w patogenezie tej choroby.

Protip: witamina C – poprawia wchłanianie większości z witamin i minerałów (w tym bardzo ważnych dla osób z NZJ żelaza i kwasu foliowego) wymienionych w obu częściach artykułu. Lecz trzeba obchodzić się z nią dość ostrożnie. Należy uważać na owoce z pestkami, które mogą podrażniać jelita. Ponadto, witamina C ulega zniszczeniu w wysokiej temperaturze, więc dodawanie cytryny do herbaty w celu uzupełnienia tego związku mija się z celem. Bezpiecznym źródłem witaminy C dla Crohnowców i CUdaków są ziemniaki. W Polsce jadamy ich dość dużo 😉

Podsumowanie

Nie ulega wątpliwości, że w porówaniu z osobami zdrowymi, pacjenci z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego lub z chorobą Leśniowskiego-Crohna mogą mieć niższe stężenie niektórych witamin i minerałów we krwi. Spowodowane jest to wieloma czynnikami: fazą choroby, resekcją danego odcinka jelita, stosowaniem leków, dość ubogą dietą itp. itd.

Dlatego też najważniejszy w chorobach zapalnych jelit jest zdrowy rozsądek. Zanim cokolwiek zaczniemy suplementować, skonsultujmy naszą decyzję z zaufanym lekarzem.

Uwaga!

Powyższy artykuł, pomimo tego, że został oparty na fachowym piśmiennictwie, jest poglądowy i nie może zastąpić konsultacji ze specjalistą. Każdy przypadek jest inny i powinien być rozpatrywany oddzielnie. Przede wszystkim, zalecany jest zdrowy rozsądek 🙂

Piśmiennictwo

1. Prof. dr hab. med. Witold Bartnik, Nieswoiste choroby zapalne jelit. Poradnik dla pacjentów, Warszawa 2016
2. http://archive.foundationalmedicinereview.com/publications/8/3/247.pdf
3. http://archive.foundationalmedicinereview.com/publications/9/4/360.pdf
4. https://academic.oup.com/ecco-jcc/article/11/12/1407/4080183#103279050
5. https://www.termedia.pl/Problemy-zywieniowe-pacjentow-z-nieswoistymi-chorobami-zapalnymi-jelit,41,16567,1,0.html
6. http://www.czytelniamedyczna.pl/1414,Zywienie-w-patogenezie-i-leczeniu-nieswoistych-zapalnych-chorob-jelit.html
7. https://j-elita.org.pl/wp-content/uploads/2015/12/dieta.pdf
8. https://j-elita.org.pl/wp-content/uploads/2015/12/Poradnik-zywieniowy.pdf
9. https://www.pfm.pl/baza_chorob/choroby-ukladu-pokarmowego/dieta-w-chorobie-lesniowskiego-crohna/161
10. https://www.pfm.pl/baza_chorob/choroby-ukladu-pokarmowego/leczenie-wrzodziejacego-zapalenia-jelita-grubego-/163
11. https://nutriciapediatryczna.pl/dla-lekarzy/zywienie-dojelitowe/kiedy-nalezy-wprowadzic-zywienie-dojelitowe/wsparcie-zywieniowe-w-gastroenterologii-nieswoiste-choroby-zapalne-jelit/
12. http://www.poradnikzdrowie.pl
13. https://portal.abczdrowie.pl
14. https://dietetycy.org.pl
15. http://www.odzywianie.info.pl/przydatne-informacje/artykuly/art,Co-poprawia-a-co-pogarsza-wchlanianie-witamin-i-mineralow.html

Dodaj komentarz